Тыл дьэрэкээн кустуга 2026

 

А.Г. уонна Н.К. Чирээйэптэр ааттарынан Дьокуускай куорат национальнай гимназиятыгар, үгэскэ кубулуйбут, төрөөбүт тыл, сурук- бичик күнүгэр аналлаах Дьокуускай куорат саха тылын үөрэтэр оскуолаларын 7-ис кылааһын үөрэнээччилэригэр “Тыл дьэрэкээн кустуга” оонньуу-күрэс буолан ааста.

Күрэс сүрүн сыала-соруга:

Үөрэнээччи ​ сахалыы айымньылаахтык ааҕар, толкуйдуур, саҥарар, айар​ дьоҕурун​ сайыннарыы, төрөөбүт дойдутугар бэриниилээх, доҕордуу истиҥ сыһыаннаах буоларыгар иитии-үөрэтии.Үөрүүлээх түһүлгэни гимназиябыт “Саргылардаах сахалар” диэн, 10 кылаас уолаттарын бөлөҕө истиҥ, иэйиилээх уус-ууран ааҕыыларынан арыйдылар. Дьокуускай куорат 1,2,17,21,40 нүөмэрдээх ​ оскуолаларыттан уонна Саха гимназиятыттан ​ хамаандалар кэлэн, уопсайа 5 түһүмэххэ көхтөөхтүк кытыннылар.

Күрэс түмүгүнэн:

«Саргылаах сахам тыла» анал аат – М.Е. Николаев аатынан Дьокуускай куорат 40№дээх оскуолата;

«Сахалыы сайдам саҥа» анал аат – Н.И. Шарин аатынан Дьокуускай куорат 39№дээх оскуолата;

«Алгыстаах сахам тыла» анал аат – Саха гимназията;

«Тобуллаҕас толкуй» анал аат – Дьокуускай куорат 2№дээх оскуолата; III миэстэни – Дьокуускай куорат 21№дээх оскуолата; II миэстэни – Дьокуускай ​ куорат 1№дээх оскуолата ; I миэстэни - ​ Дьокуускай куорат 17№дээх оскуолата буоллулар.

Бары кыттыылаахтарга – туоһу сурук, кыайыылаахтарга – хайҕал сурук уонна сэмэй бэлэх туттарыллынна.Күрэскэ кыттыбыт бары хамаандаларга уонна бэлэмнээбит салайааччыларыгар барҕа махталбытын, истиҥ эҕэрдэбитин тиэрдэбит.
https://vk.ru/album-217317439_310471607

https://vkvideo.ru/video-217317439_456239526?list=2db9b88f397272cb8d

Выставка лучших методических разработок по изучению родного языка

Программа финального дня февральского совещания работников образования была насыщена экспертными событиями. Более 500 участников посетили выставку лучших методических разработок по изучению родного (якутского) языка образовательных учреждений Якутска, историческую экспозицию «Страницы истории 100-летия народного образования города Якутска», подготовленную профильным Музеем. Знаковым событием стала презентация пособия «Алгыстаах сахам тыла» — уникального сборника, в который вошли лучшие практики обучения якутскому языку, литературе и культуре образовательных учреждений Якутска. 

 

ҺӨҔҮҤ

   Төрөөбүт тыл сурук – бичик күнүн көрсө, «ҺӨҔҮҤ»  бырайыак чэрчитинэн, гимназия ааҕар саалатыгар Национальнай библиотека  исписэлииһэ Анисия Иевлевлеваны кытта 7 б кылаас үөрэнээччилэрэ көрүстүлэр. Көрсүһүү олус сэргэхтик, истиҥник, таһаарыылаахтык ааста. 

Бу «Һ», «Ө», «Ҕ», «Ү», «Ҥ» буукубалар саха бастакы лингвист учуонайа Сэмэн Ноҕуруодап оҥорбут алпаабытыттан билиҥҥи алпаабыппытыгар кэлбиттэр. Ол эрээри сыыппара, интэриниэт, тиэхиньикэ үйэтигэр ити ордон хаалбыт төрүт дорҕооннорбут умнуллан симэлийбэттэрин туһугар «ҺӨҔҮҤ»  бырайыак туһунан сэһэргээтэ. Ону таһынан, Национальнай библиотека аныгы сайдыылаах салаатын, оҥоһуу өй (ИИ) сыһыарыыларын туһунан көрдөрөн-иһитиннэрэн кэпсээтэ. Оҥоһуу өй(ИИ) салаата, билиҥҥи туругунан 12 араас көрүҥ дьайыылары толорор. Үөрэнээччилэр ордук, оҥоһуу өй(ИИ) сахалыы саҥаны, суругу-бичиги аҕыйах сөкүүндэ иһигэр толорон кэбиһэрин соһуйа, сөҕө-махтайа көрдүлэр.

Ийэ тылбыт сайыннын, төрөөбүт төрүт дорҕооммут дуораһыйа турдун!

ҺӨҔҮҤ, доҕоттоор!                   

Панельная дискуссия "Роль семьи в обеспечении преемственности читательского развития: взаимодействие в призме дошкольного и начального образования"

В рамках февральского совещания работников образования в ЦЦДОТ "IT cube" прошла панельная дискуссия "Роль семьи в обеспечении преемственности читательского развития: взаимодействие в призме дошкольного и начального образования". Заведующая ИЦМ Оксана Васильевна выступила с докладом "Чтение - поколений связующая нить". Она подчеркнула важность семейного подхода к чтению книг, ведь чтение совместно с родителями оказывает значительное влияние на развитие детской грамотности и любви к литературе. Кроме того, были ярко продемонстрированы читательские проекты классных коллективов совместно с родителями, которые способствуют формированию культурных ценностей и развивают читательскую грамотность.

yaguo.ru/node/16279

 

Практикум по изучению жизни и творчества А.Е. Кулаковского – Өксөкүлээх Өлөксөй «Сайдыы суолун сирдьитэ»

В рамках республиканского семинара по реализации программы «Орлята России - Өксөкү сиэннэрэ» «Родители будущего: формируем среду патриотического воспитания»

 

"5 шагов от бизнес проекта к реальности"

                                     

Биһиэхэ 10 а, в кылаастарга холбуу индивидуальнай проект уруокпутугар  урбаанньыт, финансовай директор, НВК Саха, Тэтим радио ыытааччыта Елена Петровна Попова ыҥырыылаах күндү ыалдьыт буолан кэлэн

 «5 шагов от бизнес проекта к реальности» диэн

интерактивнай дьарыгы ыытта. Ол курдук,  хайдах дохуот киллэринэр 4 сүрүн хайысхалары ыйан көрдөрбүтүн ырытыстыбыт. Саҥа, сонун бизнеһи тэринэргэ, туохтан саҕалыахха, туох сыал- сорук туруорунан, хайдах сатаан булан, тобулан дьону кытта алтыһабыт, кинилэр туохха наадыйалларын толорон олохторун тупсарабыт диэн олус эппиэтинэстээх  үлэни саҕалаан, ыарахантан чаҕыйбакка тиһэҕэр тириэрдии, онтон дуоһуйуу, астыныы ылыы туһунан, олоххо баар чахчы түгэннэргэолоҕуран, дириҥ ис хоһоонноох сэһэргэһии биһигини улахан толкуйга киллэрдэ. Түмүгэр, ханнык бааннар, ханнык финансовай, экономическай тэрилтэлэр баалларын таайтарар квиз - оонньуу ыытан кыайыылаахтары бирииһинэн күндүлээтэ. Бу уруоктан биһиги олус элбэҕи биллибит, инники олохпутугар туһалаах буолуо диэн махтана хааллыбыт. Өссө да маннык интэриэһинэй дьарыктаах дьону кытта көрсүһүү буола турдуннар диэн баҕа санаалаахпыт.                                            

   суруйда 10 а кылаас үөрэнээччитэ Соловьева Сияна

 

Новый мост через языки: издан первый русско-якутский иллюстрированный словарь географических терминов

Вышел в свет русско-якутский иллюстрированный словарь географических терминов учителя географии МОБУ «Якутская городская национальная гимназия им. А.Г. и Н.К. Чиряевых», Почетного работника общего образования РФ, заслуженного учителя РС (Я) Тамары Владимировны Михайловой.

 География, как школьный предмет, носит междисциплинарный характер и имеет много специфических терминов и понятий, без которых невозможно оценить суть изложенного материала. Предлагаемый иллюстрированный словарь географических терминов содержит перевод на якутский язык, объяснение происхождения и смыслового значения слов. Словарь составлен с целью сохранения родного языка, расширения области применения географических терминов в повседневной жизни и может стать одним из дидактических материалов к учебнику географии. В отличие от других классических словарей, здесь термины даются не в алфавитном порядке, а сгруппированы по географическим оболочкам.

Основами для составления словаря стали школьные учебники, толковые словари, энциклопедии и изданные в Якутии: «Словарь географических терминов», Якутск, НКИ «Бичик», 1993 (авторы Максимов Г.Н., Сивцева А.И.), рубрика «Словарь» учебника «География Якутии», Якутск, НКИ «Бичик», 2002 (авторы Жирков И.И. и др.).

Дополняют словарь картины заслуженного художника РФ, народного художника, заслуженного деятеля искусств РС (Я) Ю.В. Спиридонова. Работа с картинами является базой для понимания живописи, что тоже важно в воспитательном и развивающем плане.

Словарь издан АО НИК «Айар» им. С.А. Новгородова при финансовой поддержке Министерства цифрового развития, связи и массовых коммуникаций Российской Федерации.